Avrupa Bankacılık Otoritesi’nin AML/CFT Risklerine İlişkin Görüşü
Avrupa Bankacılık Otoritesi (EBA), Avrupa Birliği’nin (AB) finans sektörünü etkileyen karapara aklamanın ve terör finansmanının önlenmesi (AML/CFT) risklerine dair beşinci görüşünü yayımladı. EBA, 2017'den bu yana her iki yılda bir bu konularda görüşlerini paylaşıyor.
Son yıllarda, AB’nin yasal ve kurumsal çerçevesinde önemli değişiklikler yaşandı. Uyum (Compliance) görevlileri daha ziyade riske dayalı ve hedef odaklı yaklaşımlara yöneldiler. Paralel şekilde, EBA’nın son raporu hızlı teknolojik yenilikler, düzenleyici reformlar ve değişen suç davranışlarıyla şekillenen karmaşık bir risk ortamını gözler önüne seriyor. Bu dinamik manzaranın merkezinde FinTech, RegTech ve Yapay Zeka (AI) bulunuyor. Bu teknolojiler, finansal suçlarla mücadeleyi daha etkili hale getirme potansiyeline sahip olsa da EBA’nın bulguları, sektörün inovasyon ve büyüme hızının risk yönetimi yeteneklerini aştığını gösteriyor. Özellikle kredi ve ödeme kuruluşları ile e-para sektöründeki firmalar ilgili risklere karşı daha savunmasız durumdalar.
Söz konusu rapor, AML/CFT odaklı RegTech çözümlerinin özensizce uygulanmasının ve geleneksel finans kuruluşları ile kripto varlık hizmet sağlayıcıları (KVHS’ler) gibi yenilikçi finansal hizmet sağlayıcıları arasındaki artan bağlantıdan kaynaklanan risklerin büyük endişe kaynağı olduğunu belirtiyor. Raporda bazı olumlu eğilimlere de dikkat çekiliyor. Yetkili makamlara göre, vergi suçlarıyla ilişkili riskler genel olarak azaldı ve haksız yere de-risking (riskli görülen müşterilerle iş ilişkisini sonlandırma) uygulamaları geriledi. Ayrıca, daha iyi denetimler ve kredi kurumları, yatırım fonları ve hayat sigortası sektörlerindeki etkili AML/CFT sistemleri sayesinde kalan risk seviyeleri iyileşiyor. Ancak, ödeme kuruluşları, e-para ve kripto sektörlerinde risk seviyeleri artarken, terör finansmanı riski hala yeterince ele alınmıyor. Bu durum, ürün ve hizmetlerle ilgili risklerin, firmaların müşterileriyle ilgili riskleri ilk kez geride bıraktığı anlamına geliyor.
İnovasyonun getirdiği riskler: Fintech & Regtech
FinTech firmalarının pazar payı büyümeye devam etse de yetkili makamların %70'i bu sektörde yüksek veya artan riskler olduğunu bildiriyor. Hızlı büyümenin sağlam AML/CFT kontrolleriyle desteklenmediğinden endişe ediliyor. Sektördeki kilit zayıflıklar arasında siber suçlara maruz kalma, etkili gözetim olmadan dış kaynak kullanımı ve yetersiz müşteri durum tespiti kontrolleri yer alıyor. Öte yandan, RegTech çözümleri uyumluluğu artırma potansiyeline sahip olsa da yetersiz kurum içi uzmanlık ve zayıf yönetim nedeniyle potansiyelleri tam olarak kullanılamıyor. EBA’nın EuReCA veri tabanına yapılan başvuruların yarısından fazlası, ciddi uyumluluk hatalarının RegTech’in yanlış kullanımından kaynaklandığını gösteriyor.
Get Ersin Senel’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Kripto varlık hizmetlerinin finansal suçlar adına kötüye kullanılması, artan işlem hacmi ve AB’deki yetkilendirilmiş KVHS sayısındaki 2,5 kat artışla birlikte endişe verici bir alan olmaya devam ediyor. Bu sektördeki bazı kuruluşların, AML/CFT denetiminden kaçınmak için yasal süreçleri aşmaya çalıştığı görülüyor.
Dolandırıcılık ve siber suçların artışı da dikkat çekici. Suçlular tarafından finansal planları otomatikleştirmek, fon kaynaklarını gizlemek ve sahte belgeler oluşturmak için yapay zeka kullanılıyor. Bu durum, finans kurumlarının sofistike ve yapay zeka destekli saldırıları tespit etmesini zorlaştırıyor.
İleriye dönük yol: Düzenleyici netlik ve tutarlılık
EBA’nın bulguları, AB finans sektöründe düzenleyici netliğe ve risk bazlı yaklaşımların daha tutarlı bir şekilde uygulanmasına duyulan ihtiyacın altını çiziyor. Yeni AML/CFT paketiyle birlikte gelecek olan yasal ve düzenleyici değişiklikler yürürlüğe girdikçe, bu durum daha da önem kazanacaktır. Sonuç olarak, finansal sektörün teknolojik gelişmelere ayak uydurması zorunludur ancak bu gelişmelerin beraberinde getirdiği riskleri de iyi yönetmesi gerekir. EBA’nın raporu hem kurumlar hem de denetleyici otoriteler için bu mücadelede rehber niteliği taşıyor.
Bu makale ilk olarak JUNSHU Etik ve Uyum Gündemi içeriğinde yayınlanmıştır. Şayet gelecek sayılara abone olmak isterseniz, gömülü bağlantı aracılığıyla kaydolabilirsiniz.
